برگشت از فروش، اصلاح یا ابطال؟ یک فاکتور اشتباه، سه راه متفاوت
مشتری بخشی از کالا را پس آورده، قیمت اشتباه زده شده یا فاکتور اصلاً نباید صادر می‌شد؟ این سه اتفاق ثبت‌های متفاوتی دارند و قاطی کردنشان مالیات و انبار را به هم می‌ریزد.
۸ آبان ۱۴۰۵ · ۶ دقیقه مطالعه
یکی از پرتکرارترین سؤال‌های حسابدارها این است: «فاکتور را باطل کنم یا برگشت از فروش بزنم؟» جواب به این بستگی دارد که واقعاً چه اتفاقی افتاده است، نه این که کدام راه در نرم‌افزار سریع‌تر است. سه موقعیت شبیه به هم هستند ولی در دفاتر و در سامانه‌ی مؤدیان سه معنای متفاوت دارند.
سه موقعیت، سه معنا
- ابطال
- معامله اصلاً انجام نشده است: فاکتور تکراری صادر شده، برای شخص اشتباه زده شده یا فروشی که لغو شد پیش از تحویل کالا ثبت شده بود. نتیجه‌ی درست این است که انگار آن فاکتور هیچ‌وقت وجود نداشته.
- اصلاح
- معامله انجام شده، ولی اطلاعات فاکتور غلط بوده است: قیمت، تعداد، تخفیف یا مشخصات خریدار. فروش سر جایش است؛ فقط عددها یا مشخصات درست می‌شوند.
- برگشت از فروش
- معامله درست و کامل انجام شده، ولی بعداً همه یا بخشی از کالا پس داده شده است. فروش اول حذف نمی‌شود؛ یک رویداد تازه در تاریخ برگشت ثبت می‌شود.
آزمون ساده: اگر کالا از انبار بیرون رفته و بعد برگشته، با «برگشت از فروش» سروکار دارید. اگر کالا هرگز نرفته، «ابطال». اگر کالا رفته و برنگشته ولی عدد غلط است، «اصلاح».
در دفاتر چه ثبت می‌شود
برگشت از فروش دو طرف دارد: طرف فروش و طرف انبار. اگر فقط طرف فروش را ثبت کنید، بهای تمام‌شده‌ی کالای فروش‌رفته بیشتر از واقعیت می‌ماند و موجودی کم‌تر.
| حساب | بدهکار | بستانکار |
|---|---|---|
| برگشت از فروش | ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | |
| مالیات بر ارزش افزوده فروش | مبلغ مالیات همان کالاها | |
| حساب دریافتنی مشتری (یا صندوق) | جمع دو ردیف بالا |
| حساب | بدهکار | بستانکار |
|---|---|---|
| موجودی کالا | بهای تمام‌شده‌ی دو عدد | |
| بهای تمام‌شده‌ی کالای فروش‌رفته | بهای تمام‌شده‌ی دو عدد |
حساب «برگشت از فروش» جدا از «فروش» نگه داشته می‌شود تا مدیر ببیند چه مقدار از فروش برگشته است؛ در صورت سود و زیان از فروش کم می‌شود و فروش خالص را می‌سازد.
در سامانه‌ی مؤدیان
در صورتحساب الکترونیکی هم این سه از هم جدا هستند: صورتحساب ابطالی، اصلاحی و برگشت از فروش، هر کدام با ارجاع به صورتحساب اصلی فرستاده می‌شوند. اگر برای یک برگشت واقعی صورتحساب را باطل کنید، از نگاه سامانه آن فروش هیچ‌وقت انجام نشده است، در حالی که کالا جابه‌جا شده و شاید خریدار اعتبار مالیاتی‌اش را گرفته باشد. مهلت‌ها و شرایط هر نوع، و این که خریدار باید کدام را تأیید کند، را از آخرین راهنمای سازمان امور مالیاتی یا شرکت معتمد خود بپرسید؛ این قواعد چند بار تغییر کرده‌اند.
چند کاری که مشکل می‌سازد: پاک کردن فاکتور صادرشده، زدن یک فاکتور فروش با مبلغ منفی به‌جای برگشت، و دست بردن در فاکتور دوره‌ای که اظهارنامه‌اش داده شده.
تخفیف بعد از فروش
مورد مرزی، تخفیفی است که بعد از فروش داده می‌شود، مثلاً به خاطر ایراد جزئی کالا یا تسویه‌ی زودتر. کالایی برنگشته، پس «برگشت» نیست؛ بعضی شرکت‌ها آن را «اصلاح» مبلغ می‌دانند و بعضی در حساب جدای «تخفیفات فروش» ثبت می‌کنند. هر کدام را انتخاب می‌کنید، همیشه همان را به کار ببرید و دلیلش را در شرح سند بنویسید.
در کاسبار «برگشت از فروش» سند جدایی است که به فاکتور اصلی وصل می‌شود و کالا را با بهای خودش به انبار برمی‌گرداند؛ «ابطال» برای فاکتوری است که نباید صادر می‌شد. درس برگشت از فروش
نظرسنجی
وقتی مشتری بخشی از کالا را پس می‌آورد، شما معمولاً چه می‌کنید؟
بحث حسابدارها
سخت‌ترین برگشت از فروشی که داشته‌اید چه بوده؟ مثلاً برگشت بعد از بستن فصل، یا تخفیفی که بعد از فروش داده شد.
در حال بارگذاری…