سند حقوق و دستمزد: حقوق، بیمه و مالیات حقوق را چطور ثبت کنیم؟

سند حقوق از آن سندهایی است که هر ماه تکرار می‌شود و اگر یک بار غلط شروع شود، تا آخر سال غلط می‌ماند: حساب «بیمه‌ی پرداختنی» مانده‌ای پیدا می‌کند که با لیست بیمه نمی‌خواند، یا مالیات حقوق در حساب هزینه می‌نشیند. راه ساده این است که سند حقوق را به دو مرحله ببینید: اول تحقق هزینه در آخر ماه، بعد پرداخت هر بدهی در روز خودش.

اجزای یک لیست حقوق

حقوق و مزایای ناخالص

همه‌ی آنچه به کارمند تعلق می‌گیرد: مزد، حق مسکن، بن، حق اولاد، اضافه‌کار و پاداش. این هزینه‌ی شرکت است.

بیمه‌ی سهم کارگر

از حقوق کارمند کسر می‌شود و شرکت آن را به سازمان تأمین اجتماعی می‌پردازد. هزینه‌ی شرکت نیست؛ بدهی است.

بیمه‌ی سهم کارفرما (و بیکاری)

روی حقوق اضافه می‌شود و از جیب شرکت است؛ پس هم هزینه است و هم بدهی به تأمین اجتماعی.

مالیات حقوق

مالیات تکلیفی که شرکت از حقوق کسر می‌کند و به حساب اداره‌ی مالیات می‌ریزد. این هم بدهی است، نه هزینه.

خالص پرداختنی

آنچه واقعاً به حساب کارمند می‌رود: ناخالص منهای بیمه‌ی سهم کارگر، مالیات و کسور دیگر (قسط وام، مساعده).

درصدهای بیمه را قانون تأمین اجتماعی تعیین می‌کند و جدول معافیت و پله‌های مالیات حقوق هر سال در بخشنامه‌ی همان سال می‌آید. عددها را هر سال از منبع رسمی بردارید، نه از سند سال قبل.

مرحله‌ی اول: سند آخر ماه

این سند را با تاریخ آخر ماه بزنید، حتی اگر حقوق چند روز بعد پرداخت می‌شود. هزینه مال همان ماه است و سود و زیان ماه باید آن را ببیند.

مرحله‌ی دوم: پرداخت‌ها

اگر همه چیز درست باشد، بعد از هر پرداخت مانده‌ی حساب پرداختنیِ مربوط صفر می‌شود. مانده‌ای که ماه به ماه بزرگ‌تر می‌شود یعنی جایی سهم کارگر یا کارفرما دو بار یا اصلاً ثبت نشده است.

چند وضعیت مرزی

• مساعده: وقتی وسط ماه پول می‌دهید، حساب دریافتنی کارمند بدهکار می‌شود و در سند آخر ماه از خالص پرداختنی‌اش کم می‌شود.
• پاداش و عیدی: اگر در یک ماه پرداخت می‌شود ولی به کل سال مربوط است، بعضی شرکت‌ها ماهانه ذخیره می‌گیرند تا سود ماه‌ها واقعی‌تر باشد. هر روشی می‌گیرید، همه‌ی سال همان را ادامه دهید.
• کارمند بدون بیمه: کسر بیمه ندارد ولی مالیات حقوقش طبق جدول همان سال حساب می‌شود.